2003

برای کاهش آسیب‌های ناشی از شبکه‌های اجتماعی باید به اقدامات پیشگیرانه‌ای مانند آگاهی‌بخشی به مردم از طریق ‏رسانه‌های جمعی و تصویب قوانین مختلف مبارزه با جرایم اینترنتی توجه کرد.‎

به گزارش نوشهر آنلاین، در سال‌های اخیر تلگرام، اینستاگرام، توییتر، لینکدین، فیسبوک و... جزو پرکاربردترین شبکه‌های اجتماعی در ایران شدند، به طوری‌که ‏امروزه حداقل هر فرد ایرانی در یک یا دو شبکه اجتماعی عضو است و تقریباً کاربران ایرانی بخش قابل توجهی از فعالیت‌های روزانه خود را ‏در شبکه‌های اجتماعی انجام می‌دهند به طوریکه همه اقشار سنی از کودکان تا بزرگسالان به استفاده از آن تمایل دارند که به تبع این ‏موضوع بر نحوه سبک زندگی افراد تاثیر می‌گذارد. ‏

‏فرهنگ استفاده از شبکه‌های اجتماعی در ایران نیست

مریم قربانی دانشجوی 24 ساله رشته گرافیک با اشاره به مضرات برخی از شبکه‌های اجتماعی اظهار کرد: متاسفانه هنوز فرهنگ استفاده ‏درست از شبکه‌های اجتماعی را برخی افراد رعایت نمی‌کنند و همین مسئله باعث بروز مشکلاتی می شود. ‏

وی در مورد پیام‌رسان تلگرام که اکنون پرکاربردترین شبکه اجتماعی در بین کاربران ایرانی است، گفت: خطر شبکه‌های اجتماعی و ‏گروه‌های موجود در پیام رسان‌های موبایلی مانند تلگرام بسیار بیشتر از سایت‌های غیراخلاقی است، ارتباطی که از طریق اتاق‌های گفت‌وگو ‏بین جوانان شکل می‌گیرد، صدمات زیادی را به بار می‌آورد زیرا در این برنامه‌ها امکان ارتباط با نام جعلی وجود دارد و شخص به راحتی ‏می‌تواند هویت واقعی خود را پنهان کند.‏

این دانشجوی گرافیک یادآور شد: البته کانال‌ها و گروه‌هایی نیز در شبکه‌های اجتماعی وجود دارند که در حوزه‌های علمی، فرهنگی و ‏اجتماعی متناسب با فرهنگ و سبک زندگی اسلامی و ایرانی تلاش می‌کنند اما از طرفی آن‌قدر تعداد کانال‌های مستهجن زیاد است که گاهی ‏در کانال‌های مذهبی نیز بنرهای تبلیغاتی این کانال‌ها دیده می‌شود.‏

وی می‌گوید: بارها پیش آمده است که در گروه‌های محلی و علمی تلگرامی عضو بودم و چون اسم پروفایل انتخاب شده دخترانه بود شاهد ‏درخواست‌های ناجور از سوی برخی اعضای گروه بودم که با عوض کردن اسم تاحدودی این مشکل برطرف شد و هم در گروه‌های مختلفی که ‏عضو هستم دیدم که بارها اعضای خانم از این موارد نیز شاکی هستند.‏

قربانی ادامه داد: گاهی حتی صبح که از خواب بیدار می‌شوم و اینترنت خود را روشن می‌کنم می‌بینم در گروه‌ها و کانال‌های مختلفی من را ‏عضو کردند که محتوای آن اصلاً نه با کار نه با علائق من مرتبط است، نمی‌دانم چگونه افراد یا ارگان‌ها به راحتی به شماره‌ی دیگران دسترسی ‏پیدا می‌کنند و آن را عضو گروه و کانال خود می‌کنند.‏


وقتی تلگرام از نان شب واجب‌تر می‌شوند

زمانی که اسم شبکه‌های اجتماعی موبایلی بر سر زبان می‌‌آید، تلگرام اولین پیام‌رسانی است که به ذهن انسان خطور می‌کند زیرا این ‏پیام‌رسان توانسته در بین کاربران ایرانی به محبوبیت دست یابد. گروه‌های مختلف تلگرامی اعم از سیاسی، اجتماعی، فرهنگی هنری، ‏ورزشی و... که هرکدام سعی دارند تا با اضافه‌کردن مخاطبین خود بتوانند به قول خودشان رکورد دار تعداد ممبر باشند. در این بین هم یک ‏سری از افراد ناشناس از این فرصت استفاده کرده و با ایجاد کانال‌های مختلف یکطرفه تبلیغات و خبرهای خود را رسانه‌ای می‌کنند. ‏

اگر در شهرهای کوچک نگاهی به استفاده مردم از این برنامه پرطرفدار بیندازیم متوجه می‌شویم که محبوبیت این برنامه تا جایی پیش رفته ‏که علاوه بر گروه‌ها و کانال‌های خبری اطلاع‌رسانی از سوی خبرگزاری‌ها، روزنامه‌ها و پایگاه‌های خبری معتبر و ادارات و دستگاه‌ها و ‏نهادهای اجرایی، هر فرد به طور جداگانه یا خانوادگی نیز گروه و کانال ایجاد کرده است.‏

عده‌ای نیز با استفاده از قابلیت‌های تلگرام مشاغل اینترنتی راه انداخته‌اند و در قبال اضافه‌کردن ممبر برای گروه‌ها و کانال‌ها و یا تبلیغ ‏محصول، مکان یا شرکت و یا هرچیز دیگری مبلغی مبلغ هنگفتی پول می‌گیرند.‏

در این میان شغل‌های کاذبی در جامعه نیز به عناوینی چون مدیر گروه یا مدیر کانال ایجاد شده است که این افراد در میان شهروندان از ‏محبوبیت بالایی برخوردار هستند و دیده شده است که حتی محبوبیت بعضی از این افراد از یک سوپراستار سینما یا ورزشکار مطرح کشوری ‏نیز در شهرشان بالاتر رفته و بسیاری از جوانان این افراد را الگوی خود می‌دانند و سعی می‌کنند مانند فلان مدیر لباس بپوشند یا در ‏مکان‌هایی که او حضور می‌یابد حضور یابند و این فرد مدیر نیز معمولاً قبل از به محبوبیت رسیدن تلگرام فردی بیکار بوده است اما اکنون ‏شب و روز خود را صرف اضافه یا حذف دیگران در گروه یا کانال خود می‌کند و همیشه به قول خودشان چراغ روشن می‌آیند که مبادا کسی ‏در گروه خلاف قانون نانوشته خودشان عمل کند و یا اینکه مبادا از دیگر گروه‌ها و کانال‌ها در کپی‌کردن اخبار عقب بیفتند و این‌جور که ‏معلوم است تلگرام برایشان از نان شب هم واجب‌تر شده است.‏

بعضی از این گروه‌ها و کانال‌ها نیز که توسط افراد ناشناس اداره می‌شود حتی به خودشان اجازه می‌دهند تا در امور اجرای شهر هم ‏تصمیم‌گیری کنند و با راه‌اندازی یک نظرسنجی داخلی که هیچگونه رسمیت ندارد عنوان می‌کنند که فلان مدیر باید برود و فلانی باید باشد ‏جالب اینجاست که عزیزانی هم در این گروه‌ها و کانال‌ها هستند که دست به قلم هستند به کام خودشان و به نام مسئولین بیانیه صادر ‏می‌کنند و باعث تحریک افراد جامعه می شوند درحالی که از اصل ماجرا خبر ندارند.‏

در این میان هوشیاری مردم نیز باید بیش از گذشته باشد چراکه با سرعت و شتاب زیاد این شبکه‌ها اخبار صحیح از ناصحیح به راحتی قابل ‏تشخیص نیست و نیاز است تا مردم تنها منابع معتبر خبری را برای اطلاع از اخبار انتخاب کنند. بنابراین ضرورت دارد تا با ورود ‏تکنولوژی‌های جدید "فرهنگ استفاده‌کردن" نیز در میان افکار عمومی جایگاه خود را بدست آورد.‏

شبکه‌های اجتماعی، ابزاری برای سلطه فرهنگی نظام سلطه بر دیگران

کبری موسوی کارشناس مسائل فرهنگی با بیان اینکه فضای مجازی همانند تیغ دولبه کارکرد مثبت و منفی دارد، گفت: با پیشرفت اقسام ‏تکنولوژی فضای مجازی می‌تواند در صورت استفاده درست در مواردی مانند آموزش نسل جوان و نوجوان مفید باشد و در صورت استفاده ‏نادرست به آسیبی جدی برای این نسل تبدیل شود.‏

وی تسریع در روند انجام امور اداری و دانشگاهی، استفاده از داده‌های گوناگون به منظور انجام پروژه‌های علمی، سهولت گفت‌وگو و تبادل با ‏دیگران، دستیابی به اطلاعات با هر موضوعی و... را به عنوان مزایای استفاده از اینترنت بیان کرد و افزود: استفاده از اینترنت در میان ‏نوجوانان و جوانان در صورتى که نظارت والدین را به دنبال نداشته باشد، می‌تواند بستری برای بروز ناهنجاری اخلاقی و رفتاری باشد.‏

این کارشناس مسائل فرهنگی بر ضرورت تسلط کامل والدین بر مهارت‌های مربوط به استفاده از رایانه‌ و اینترنت تاکید کرد و گفت: هوشیاری ‏والدین در استفاده صحیح از فضای مجازی می‌تواند نسل نوجوان و جوان را در فراگیری مهارت‌های مختلف زندگی کمک کند.‏

وی ادامه داد: گسترش روزافزون جرائم اینترنتی باتوجه به اینکه نسل جوان بیشتر از دیگر گروه‌های سنی آسیب‌پذیر هستند لزوم آگاه‌سازی ‏این نسل را افزایش می‌دهد و بنابراین مسئولان کشور باید خطرهای این جرائم را جدی تلقی کرده و استراتژی‌هایی را در راستای آگاهی دادن ‏به نسل جوان جامعه در راستای استفاده صحیح از تکنولوژی رایانه‌ای اتخاذ کنند.‏

موسوی یکی از کارکردهای منفی شبکه‌های مجازی را "سلطه فرهنگی" برشمرد و گفت: امروزه رسانه‌های گروهی دنیا از جمله شبکه‌های ‏مجازی از سیاست دقیقی پیروی می‌کنند که قدرت‌های سیاسی و اقتصادی جهان تدوین کرده‌اند و این رسانه‌ها هنجارها، سبک‌زندگی، ‏رفتارها و ارزش‌های این کشورهای دارای قدرت را به کشورهای دیگر تحمیل می‌کنند.‏

وی با بیان اینکه این قدرت‌ها برنامه‌های حساب‌شده‌ای را برای بهره‌گیری از شبکه‌های اجتماعی مجازی برای نفوذ و سلطه بر دیگر کشورها ‏دارند، اضافه کرد: کشورهایی نظیر آمریکا از اینترنت به عنوان مهم‌ترین ابزار دیپلماسی مردمی نام می‌برند و برنامه‌ریزی‌های خود را به گونه‌ای ‏انجام می‌دهند که تمامی این شبکه‌ها در جهت منافع امپریالیستی خودشان باشد.‏

این کارشناس مسائل فرهنگی با اشاره به اینکه این سیاست امپریالیستی می‌تواند آسیب‌هایی را برای ملت‌های جهان به ویژه کشورهای ‏مسلمان دربر داشته باشد، خاطرنشان کرد: بسیاری از مردم آنچه را که در شبکه‌های اجتماعی می‌بینند فارغ از درست یا غلط بودن به عنوان ‏معیار می‌پذیرند و به همین دلیل از فرهنگ غربی الگو می‌گیرند. ‏

موسوی یادآور شد: شبکه‌های اجتماعی بهترین ابزارها برای سلطه فرهنگی هستند و تبلیغات ابزارش رسانه است بنابراین در شبکه‌های ‏اجتماعی نسل جوان خطر ازدست‌دادن حریم زندگی خود را با دست خودشان تجربه می‌کنند که باید در این زمینه مراقب و آگاه باشند.‏


اعتیاد نسل جوان جامعه به شبکه‌های اجتماعی ‏

سارا احمدی کارشناس ارشد جامعه‌شناسی به گسترش روزافزون استفاده از شبکه‌های مجازی در ایران اشاره کرد و گفت:‏‎ ‎متاسفانه استفاده ‏بی‌رویه و نادرست قشر جوان جامعه و تحصیل‌کرده از شبکه‌های اجتماعی به حدی افزایش پیدا کرده است که جای نگرانی دارد زیرا بسیاری ‏از جوانان بدون دانستن کارکرد صحیح از این شبکه‌ها استفاده می‌کنند.‏

وی با بیان اینکه "اعتیاد اینترنتی" اختلال جدید جامعه ایرانی است، افزود: وابستگی افراطی کاربران به اینترنت و شبکه‌های اجتماعی در ‏ایران نگرانی‌هایی را ایجاد کرده زیرا افراد وابسته به اینترنت با مجموعه‌ای از مشکلات اجتماعی، روانی و جسمانی مواجه می‌شوند که برای ‏جامعه نیز مضرر هستند.‏

احمدی ادامه داد: کاربران افراطی فشارهای روانی نظیر اضطراب، افسردگی، تنهایی و بی‌کفایتی را تجربه می‌کنند و با فرورفتن در دنیای ‏مجازی از دنیای واقعی فاصله گرفته و مهارت‌های اجتماعی خود را از دست می‌دهند.‏

این کارشناس ارشد جامعه‌شناسی یکی از دلایل اعتیاد اینترنتی را جدیدبودن فضای موجود برای افراد عنوان کرد و گفت: برای حل این ‏معضل باید همزمان با توسعه تکنولوژی، فرهنگ استفاده از آن را آموزش داده و مصرف‌کنندگان را از ابعاد منفی آن نیز آگاه سازند. ‏

احمدی خاطرنشان کرد: ممکن است افراد به دلیل عدم تامین نیازها در دنیای واقعی به جهان مجازی وابسته شوند که در این زمینه نقش ‏دولت و نهادهای آموزشی و فرهنگی و رسانه‌ها برای آموزش افراد و نیز خانواده‌ها موثر است و نیاز به آسیب‌شناسی بیشتر توسط مسئولین ‏امر را دارد.‏


به جای انکار شبکه‌های اجتماعی باید راهکار سالم‌سازی ارائه داد ‏

داود اکبری کارشناس فضای مجازی با اشاره به چالش‌های استفاده ازرسانه‌های دیجیتالی و شبکه‌های اجتماعی گفت: بحث شبکه‌های ‏اجتماعی بسیار گسترده است و در ایران نیز با ورود گوشی‌های هوشمند نسل جدید استفاده از شبکه‌های اجتماعی موبایلی نظیر توییتر، ‏اینستاگرام و پیام‌رسان تلگرام با اقبال عمومی مواجه شد و رشد قارچ‌گونه آن‌ها علاوه بر آسانی در برخی کارها، آسیب‌های فردی، اجتماعی و ‏ملی را هم به دنبال داشته است.‏

وی معتقد است که موضوع شبکه‌های اجتماعی را نباید رد کرد بلکه باید آن را به عنوان یک واقعیت پذیرفت و راهکارهایی برای سالم‌سازی ‏فضای آن ارائه داد.‏

اکبری خاطرنشان کرد: اگر بخواهیم به درستی از برخی شبکه‌های اجتماعی استفاده کنیم شاید بتوان گفت برخی از داده‌های آماری موجود ‏در این شبکه‌ها، چهره واقعی‌تری از فرهنگ و جامعه را به ما ارائه می‌دهند، زیرا مخاطبان بدون واسطه به عنوان یک شهروند خبرنگار ‏داده‌های خود را به اشتراک می‌گذارند و در این بین کسانی که در حوزه‌های مختلف تحقیقاتی فعالیت می‌کنند می‌توانند با مطالعه، تحلیل و ‏جمع‌بندی این داده‌ها به پیشرفت دست یابند.‏

‏کلام آخر

فضای مجازی و به تبع آن شبکه‌های اجتماعی پرمخاطب به عنوان جادوی جام جهان‌نمای هزاره سوم یکی از ابزارهایی است که در آینده ‏بشریت نقش مهمی را ایفا می‌کند و با توجه به تغییراتی که به صورت مداوم در آن ایجاد می‌شود باید مسیر درست استفاده از آن را نیز ‏شناسایی کرد.

بنابراین برای جلوگیری یا کاهش آسیب‌های ناشی از شبکه‌های اجتماعی باید به اقدامات پیشگیرانه‌ای مانند آگاهی‌بخشی به مردم از طریق ‏رسانه‌های جمعی، آموزش دانش‌آموزان و دانشجویان و تصویب قوانین مختلف مبارزه با جرایم اینترنتی نیز توجه کرد‎.

اخبار مرتبط با این خبر

لینک کوتاه خبر:

نظرات مردمی

ارسال نظر

جدیدترین خبرها

آپــارات

یادداشت ویژه

یادداشت

پرده‌برداری ترامپ از ماهیت آمریکا

اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا در مجمع عمومی سازمان ملل و مواضعی که وی نسبت به مسائل منطقه و جمهوری اسلامی ایران گرفت بیش از هرچیز چهره واقعی سیاست آمریکا در قبال مسائل مهم جهانی و منطقه‌ای و کشورهای مستقل چون ایران را نشان داد.



یادداشت / مهدی محمدی

چنین وضعیتی برای ایران قابل تحمل نیست

این پرسش مهمی است که چرا ترامپ با خود تصور کرده می‌تواند چنین بازی خطرناکی را در مقابل ایران کلید بزند و انتظار نتیجه هم داشته باشد.



هیئت های نوشهر

بازی های بومی و محلی نوشهر